Có một điều đôi khi chúng ta không muốn thừa nhận: Ngày giỗ vốn là dịp để tưởng nhớ người đã khuất, nhưng theo thời gian, nhiều gia đình lại biến nó thành dịp để người sống nhìn nhau, so sánh và hơn thua.

Nhà này làm mâm cao cỗ đầy, nhà kia cũng phải cố làm cho bằng được. Năm nay phải đông hơn năm trước, nhiều món hơn năm trước, kẻo họ hàng chê trách.

Nhưng thử nghĩ xem, ngày giỗ vốn dĩ là gì?

Đó chỉ là ngày con cháu nhớ về người đã đi xa, thắp nén hương, dọn một bữa cơm và ngồi lại bên nhau, nhắc về những kỷ niệm cũ. Vậy mà qua năm tháng, chúng ta đôi khi đã quên mất ý nghĩa giản dị ấy.

Có bốn lầm tưởng rất phổ biến trong ngày giỗ mà càng lớn tuổi, chúng ta càng nên suy ngẫm.

Thứ nhất, mâm cỗ càng lớn thì lòng hiếu thảo càng nhiều.

Thực ra, ông bà cha mẹ khi còn sống đâu cần con cháu phải giàu sang, mâm cao cỗ đầy. Điều họ mong mỏi nhất có lẽ chỉ là con cháu biết thương yêu, đùm bọc nhau.

Một mâm cơm giản dị, nhưng anh em ngồi bên nhau vui vẻ, vẫn đáng quý hơn những mâm cỗ thịnh soạn mà trong lòng mỗi người đều có sự so đo.

Thứ hai, ngày giỗ phải làm thật cầu kỳ, đúng đủ mọi nghi thức.

Nghi lễ truyền thống cần được trân trọng, nhưng đừng để những thủ tục rườm rà trở thành gánh nặng. Đừng vì lo thiếu một món ăn, sai một giờ cúng mà quên mất điều quan trọng nhất là lòng tưởng nhớ.

Thứ ba, phải kiêng kỵ thật nhiều, nếu không sẽ gặp điều không may.

Có những phép tắc giữ gìn sự trang nghiêm là điều nên làm. Nhưng cũng có những điều kiêng kỵ chỉ được truyền miệng, khiến con cháu làm theo vì sợ hãi.

Thờ cúng tổ tiên nên xuất phát từ lòng biết ơn và thương nhớ, chứ không phải từ nỗi lo bị trách phạt.

Thứ tư, không về dự ngày giỗ là bất hiếu.

Cuộc sống mỗi người mỗi khác. Có người ở xa quê hàng nghìn cây số, có người vì công việc, hoàn cảnh mà không thể trở về.

Không về được không có nghĩa là không nhớ. Một nén hương nơi đất khách, một cuộc gọi hỏi thăm người thân, một chút thành tâm hướng về tổ tiên cũng là cách thể hiện lòng tưởng nhớ.

Bởi chữ hiếu không nằm ở khoảng cách địa lý, mà nằm ở tấm lòng.

Còn một chuyện nữa đáng để chúng ta suy ngẫm, đó là tục đốt vàng mã.

Nhiều gia đình bỏ ra không ít tiền để mua nhà giấy, xe giấy, tiền vàng, thậm chí cả những vật dụng đắt tiền bằng giấy để hóa trong ngày giỗ.

Nhưng thử hỏi, nếu thương nhớ ông bà, cha mẹ, liệu có nhất thiết phải đốt thật nhiều vàng mã mới là có lòng?

Trong khi đó, điều mà người đã khuất để lại cho con cháu đâu phải là mong muốn được nhận bao nhiêu tiền vàng, mà chính là những bài học về tình thân, lòng nhân nghĩa và cách sống ở đời.

Việc đốt vàng mã quá nhiều còn gây lãng phí, ô nhiễm và tiềm ẩn nguy cơ cháy nổ. Vì vậy, thay vì chạy theo hình thức, chúng ta nên giữ gìn phong tục thờ cúng bằng sự giản dị, trang nghiêm và thành kính.

Và rồi, có một câu hỏi sâu xa hơn: Người đã khuất có thật sự trở về ăn giỗ hay không?

Mỗi người có thể có một niềm tin khác nhau. Người tin rằng ông bà trở về trong ngày giỗ, người lại xem đó là một nghi thức tưởng nhớ theo truyền thống.

Nhưng dù nhìn theo cách nào, có một điều rất đáng suy ngẫm: Ngày giỗ không thể thay đổi những gì đã qua, nhưng có thể nhắc nhở những người đang sống biết trân trọng nhau hơn.

Bởi người đã khuất có thể trở về trong ký ức, trong những câu chuyện cũ, trong dáng đi, nụ cười của con cháu và trong những nếp nhà mà họ từng vun đắp.

Có một nghịch lý rất buồn trong nhiều gia đình: Khi cha mẹ còn sống, anh em đôi khi tranh nhau từng chút trách nhiệm, người này đùn đẩy người kia chuyện chăm sóc, phụng dưỡng.

Thế nhưng khi cha mẹ qua đời, ngày giỗ lại làm thật lớn, mâm cỗ thật nhiều, ai cũng muốn thể hiện mình là người có hiếu.

Người xưa có câu:

Sống thì chẳng cho ăn nào,

Chết thì cúng giỗ mâm cao cỗ đầy.

Nghe qua thật chua xót, nhưng cũng khiến chúng ta phải suy nghĩ.

Một mâm cỗ thật lớn không thể bù đắp những tháng ngày cha mẹ từng mong ngóng con cháu trở về. Những món ăn thịnh soạn cũng không thể thay thế một bữa cơm gia đình khi cha mẹ vẫn còn ngồi đó.

Vì vậy, nếu cha mẹ còn sống, hãy cố gắng về thăm khi có thể. Hãy hỏi han một câu, ngồi ăn với cha mẹ một bữa cơm, đừng đợi đến ngày giỗ mới bày tỏ lòng thương nhớ.

Còn nếu ông bà, cha mẹ đã đi xa, hãy giữ gìn ngày giỗ bằng sự chân thành, đừng biến nó thành cuộc đua về tiền bạc hay hình thức.

Bởi điều quý giá nhất mà người đã khuất để lại không phải là những nghi lễ tốn kém, mà là tình thân và nếp nhà.

Một gia đình biết yêu thương, anh em biết nhường nhịn, con cháu biết sống tử tế với nhau, đó mới là cách tưởng nhớ tổ tiên sâu sắc nhất.

Mong rằng mỗi ngày giỗ không chỉ là ngày chúng ta nhớ về người đã khuất, mà còn là dịp để những người đang sống biết thương nhau nhiều hơn.

Tĩnh Lặng Mỗi Đêm, Cảm ơn bạn đã lắng nghe. Chúc bạn và gia đình luôn bình an, mạnh khỏe, giữ được tình thân ấm áp trong những năm tháng cuộc đời.

Sưu tầm ( Nguồn Facebook Tĩnh Lặng Mỗi Đêm)