BUỔI SÁNG DƯỠNG CAN – BUỔI TỐI DƯỠNG THẬN

Sống thuận nhịp sinh học để cơ thể tự cân bằng, ngủ ngon hơn

Bắt đầu bước qua 40 tuổi , không ít người gặp tình trạng thường mất ngủ , tối lên giường thì trằn trọc, 1–2 giờ sáng vẫn tỉnh táo, có người lại hay tỉnh lúc 3–4 giờ sáng rồi nằm thao thức đến sáng. Sáng dậy đầu nặng, mắt mỏi, người uể oải, làm việc không có sức.

Tìm hiểu thông tin bên đông y thì tôi thấy đơn giản thế này:

Buổi sáng mà Can khí không được khai thông, ban ngày uất lại. Buổi tối mà Thận khí không được thu dưỡng, ban đêm thần không yên. Lâu dần, cơ thể rối nhịp, giấc ngủ cũng rối theo.

BUỔI SÁNG VÌ SAO NÊN DƯỠNG CAN?

Trong Đông y, Can chủ sơ tiết, giúp khí huyết lưu thông, tinh thần thư thái. Sáng là lúc dương khí bắt đầu vươn lên, cơ thể cần được “mở” ra nhẹ nhàng.

Nếu sáng vừa dậy đã vội vàng, cáu gắt, bỏ bữa, uống cà phê khi bụng rỗng, lao ngay vào điện thoại, công việc… thì Can khí rất dễ bị uất. Can khí uất thì người bứt rứt, dễ nóng trong, tức ngực, thở không sâu, đầu óc căng như dây đàn.

Đến tối, cái “căng” đó không tự mất đi. Nó kéo theo tình trạng nằm xuống mà đầu vẫn nghĩ, mắt nhắm nhưng tâm không yên, càng cố ngủ càng tỉnh.

Buổi sáng, ta có thể dưỡng Can bằng mấy việc rất đơn giản:

1. Sau khi tỉnh dậy, đừng bật dậy quá nhanh, hãy nằm thêm 1–2 phút, hít thở chậm để khí huyết chuyển động từ từ.

2. Uống vài ngụm nước ấm, giúp cơ thể được đánh thức nhẹ nhàng.

3. Ra nơi có ánh sáng tự nhiên, vận động cổ vai gáy, vươn vai, đi lại chậm 5–10 phút.

4. Ăn sáng ấm bụng, dễ tiêu, tránh để bụng đói quá lâu vì Tỳ Vị yếu thì khí huyết sinh ra kém, Can cũng không được nuôi dưỡng đầy đủ.

5. Giữ tâm trạng buổi sáng nhẹ một chút, đừng mở mắt ra là ôm ngay lo nghĩ vào người.

Buổi tối vì sao phải dưỡng Thận?

Nếu buổi sáng là lúc dương khí đi lên, thì buổi tối là lúc cơ thể cần thu lại. Trong Y học cổ truyền, Thận là gốc của âm dương, là nơi tàng tinh, giữ nền cho cơ thể được yên ổn.

Người Thận khí suy, Thận âm hao hoặc Thận dương yếu thường hay có biểu hiện: lưng gối mỏi, tiểu đêm, lạnh chân, nóng bứt rứt trong người, ù tai, ngủ chập chờn, dễ tỉnh giữa đêm.

Tối đến mà chúng ta vẫn ăn quá no, tắm muộn, dùng điện thoại lâu, suy nghĩ nhiều, làm việc sát giờ ngủ… thì khí không thu về được. Tâm ở trên không yên, Thận ở dưới không giữ được, nên sinh ra mất ngủ.

Các thầy thuốc Đông y hay ví cơ thể như một căn nhà. Ban ngày mở cửa cho khí huyết vận hành, ban đêm phải biết đóng cửa để giữ lại tinh khí. Nếu tối rồi mà vẫn “mở toang” bằng lo nghĩ, ánh sáng điện thoại, ăn uống nặng bụng, thì giấc ngủ khó mà sâu được.

Buổi tối, chúng ta có thể dưỡng Thận bằng cách:

1. Ăn tối sớm hơn, ăn vừa đủ, ưu tiên món ấm mềm như cháo, canh, rau củ nấu chín.

2. Trước ngủ 30–60 phút giảm điện thoại, giảm ánh sáng mạnh để thần trí dịu xuống.

3. Ngâm chân nước ấm 10–15 phút, nhất là người hay lạnh chân, khó ngủ, tiểu đêm.

4. Xoa vùng thắt lưng hai bên ấm lên, vì đây là vùng liên quan nhiều đến Thận khí.

5. Day nhẹ huyệt Dũng Tuyền ở lòng bàn chân, giúp kéo khí đi xuống, giảm cảm giác đầu căng, tâm bồn chồn.

6. Đi ngủ đúng giờ hơn, tốt nhất đừng để cơ thể quá mệt mới chịu nằm xuống.

Cần lưu ý, mất ngủ không phải lúc nào cũng chỉ nằm ở cái đầu. Nhiều khi gốc lại nằm ở Can khí uất, Tâm thần không yên, Thận khí suy, âm dương không giao hòa. Vì vậy, muốn ngủ tốt hơn, không chỉ đợi đến tối mới lo chữa giấc ngủ, mà phải sống thuận nhịp cả ngày.

Sáng dưỡng Can để khí huyết được thông.

Tối dưỡng Thận để tinh thần được thu.

>> Can thông thì ban ngày nhẹ người. Thận vững thì ban đêm dễ yên giấc.

Những ai đang bị mất ngủ, hay tỉnh giấc giữa đêm, đầu óc căng, lưng gối mỏi, tiểu đêm nhiều thì có thể thực hiện theo thử xem có đỡ hơn không. Tuy nhiên đây chỉ là bài sưu tầm, mang tính tham khảo. Lời khuyên : bạn nên đi khám sức khỏe để bác sĩ có chỉ định riêng cho bản thân nhé.